काठमाडौं, २१ असार । आँपसँगै त्यसको भित्री गुदी खाए पनि बोक्राले मूल्य पनि पाईन्छ भन्ने पक्कै सुन्नुभएको होला।
‘फलको राजा’ भनेर चिनिने यो फलले वास्तवमै यस उखानलाई चरितार्थ गर्छ। यदि अहिलेसम्म तपाईंले आँपको गुदी मात्र खाँदै आउनुभएको छ भने आज हामी तपाईंलाई यसको बोक्राको पनि उत्तिकै उपयोगी हुन्छ भन्ने कुरा देखाउनेछौं।
हामी प्रायः आँप खानुअघि बोक्रा ताछ्छौं र बोक्रालाई बेकार ठान्दै फाल्छौं। यद्यपि आज पछि तपाईंले अब त्यसो गर्नुहुने छैन किनकि हामी आँपको बोक्राका केही फाइदाहरू साझा गर्न जाँदैछौं, जुन तपाईंलाई थाहा नहुन सक्छ।
आँपको बोक्रामा भिटामिन र एन्टिअक्सिडेन्ट जस्ता विभिन्न पोषक तत्वहरू हुन्छन्। ‘साइन्स डाइरेक्ट’ मा प्रकाशित अनुसन्धानले आँपको बोक्राका फाइदालाई पनि प्रकाश पारेको छ। फाइबरको राम्रो स्रोत हुनुको साथै तिनीहरूलाई भिटामिन सी, भिटामिन ई, फेनोलिक यौगिकहरू र क्यारोटिनोइडहरूको उत्कृष्ट स्रोत मानिन्छ।
आँपको बोक्रालाई पुनः प्रयोग गर्ने एउटा राम्रो तरिका भनेको यसलाई पाउडरमा परिणत गर्नु हो। यद्यपि, सुकाउने प्रक्रियाले यसमा रहेका जैविक सक्रिय यौगिकहरूलाई क्षति पुर्याउन सक्छ– जैंथोन, फ्लेवोनोइड्स, एल्केनाइल रेसोर्सिनोल र कैरोटीनॉयड। इन्फ्रारेड र तातो हावामा सुकाउने काम तिनीहरूलाई सुकाउने उत्तम तरिकाहरू पाइएको छ।
तिनीहरूलाई बेकरी उत्पादन, पास्ता र जेलीहरूमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ, जहाँ तिनीहरूले फाइबर, फेनोलिक यौगिकहरू र क्यारोटीनोइडहरूको मात्रा बढाउँछन्।
थप रूपमा आँपको बोक्राले रंग कायम राख्न र बोसोको क्षयको प्रक्रियालाई ढिलो गर्न मद्दत गर्न सक्छ। तिनीहरू खान योग्य र ‘बायोडिग्रेडेबल’ प्याकेजिङ सामग्रीहरू सिर्जना गर्न पनि प्रयोग गरिन्छ।
आँपको बोक्रामा एन्टिअक्सिडेन्ट र भिटामिन ‘सी’ पाइन्छ, जसले छालालाई स्वस्थ र चम्किलो बनाउन मद्दत गर्छ। यसले छालाका दाग धब्बा कम गर्न पनि प्रभावकारी भूमिका खेल्न सक्छ।
आँपको बोक्राबाट भिनेगर पनि बनाउन सकिन्छ। यसका लागि एउटा भाँडोमा आँपको बोक्रा, पानी, चिनी र अलिकति भिनेगर मिसाउनुहोस् अनि उक्त मिश्रणलाई १–२ हप्तासम्म ‘फर्मेन्ट’ हुन मिलोपन आउने गरी कुहिन दिनुहोस्। यसलाई सलादको ड्रेसिङका रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।
आँपको बोक्रामा पोटासियम, म्याग्नेसियम र भिटामिनहरू हुन्छन्, जसले बिरुवाहरूलाई राम्रोसँग बढ्न मद्दत गर्दछ। तपाईं आफ्नो बिरुवाको माटोमा आँपको बोक्रा राखेर थिच्न सक्नुहुन्छ।
आँपको बोक्राको पाउडर कसरी बनाउने ?
चरण १ः आँपको बोक्राको पाउडर बनाउन पहिले बोक्रालाई राम्ररी धुनुहोस्।
चरण २ः यदि चाहनुहुन्छ भने तपाईं तिनलाई घाममा सुकाउन सक्नुहुन्छ तर यसले तिनमा पाइने पोषक तत्वको मात्रा घटाउँछ। त्यसैले, तपाईं तिनलाई ‘एयर फ्रायर’मा पनि सुकाउन सक्नुहुन्छ।
चरण ३ः आँपको बोक्रा राम्ररी सुकि सकेपछि तिनलाई मिक्सरमा राखेर मसिनो धुलो बनाउनु होस्। तपाईंको आँपको बोक्राको धुलो तयार भयो।
